กล้ามเนื้อ

Muscle

กล้ามเนื้อในร่างกาย แบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ

1. กล้ามเนื้อลาย หรือกล้ามเนื้อโครงร่าง (Skeletal Muscle)

เป็นกล้ามเนื้อที่ยึดติดกับกระดูกโดยมีเอ็นยึดไว้ เช่นกล้ามเนื้อแขน กล้ามเนื้อขา ถูกควบคุมภายใต้อำนาจจิตใจ(Voluntary) หรือผ่านระบบประสาทโซมาติก(Somatic Nervous System) โดยเมื่อนำเซลล์กล้ามเนื้อเหล่านี้มาศึกษาด้วย กล้องจุลทรรศน์จะมองเห็นเป็นแถบลาย เซลล์กล้ามเนื้อนี้มีลักษณะเป็นทรงกระบอกยาว แต่ละเซลล์ มีหลายนิวเคลียสอยู่ที่ขอบของเซลล์ มีลายตามขวางสีเข้มและสีจางสลับกัน การทำงานจะทำงานประสานกันคือ ถ้ากล้ามเนื้อมัดหนึ่งหดตัว กล้ามเนื้ออีกมัดหนึ่งจะคลายตัวเพื่อทำให้กระดูกสามารถเคลื่อนไหวได้ เรียกว่า แอนตาโกนิซึม(Antagonism)

2. กล้ามเนื้อเรียบ

            เป็นกล้ามเนื้อที่พบในอวัยวะภายในต่างๆ เช่น กระเพาะอาหาร ลำไส้ ฯลฯ ถูกควบคุมภายนอกอำนาจจิตใจ(Involuntary) หรือผ่านระบบประสาทอัตโนวัติ(Autonomic Nervous System) กล้ามเนื้อเหล่านี้จะมีรูปร่างแหลมหัวแหลมท้าย แต่ละเซลล์มี 1 นิวเคลียส

3. กล้ามเนื้อหัวใจ

เป็นกล้ามเนื้อพิเศษที่พบเฉพาะในหัวใจเท่านั้น โดยเซลล์จะมีรูปร่างเป็นทรงกระบอก และมีการแตกแขนงกัน มีลักษณะคล้ายกับกล้ามเนื้อลาย คือมีลวดลาย ถูกควบคุมภายนอกอำนาจจิตใจ(Involuntary) 

คุณสมบัติของกล้ามเนื้อ

กล้ามเนื้อทั้ง 3 มัด มีคุณสมบัติพื้นฐานหลายประการ ดังนี้คือ

1. Excitability หรือ Irritability

หมายถึง คุณสมบัติในการที่จะตอบสนองต่อตัวกระตุ้นต่าง ๆ (Stimulivity) กล้ามเนื้อแต่ละชนิดมีความไว (Sensitivity) ที่จะตอบสนองต่อตัวกระตุ้นไม่เท่ากัน

2. Contractility

กล้ามเนื้อมีคุณสมบัติในการ “หดตัว” ได้

3. Conductivity

สามารถเป็นตัวนำไฟฟ้าได้

4. Elasticity

มีคุณสมบัติในการ “ยืด” และหดกลับได้ เมื่อเราดึงกล้ามเนื้อให้ยืดออกแล้วปล่อย กล้ามเนื้อจะหดกลับสู่ความยาวระดับเดิมได้

5. Toncity

กล้ามเนื้อทุกชนิดจะมีความตึงตัวอยู่ระดับหนึ่ง เรียกว่า Tone ความตึงตัวหรือ Tone นี้มักนิยมใช้กับกล้ามเนื้อลายและกล้ามเนื้อเรียบ ส่วนกล้ามเนื้อหัวใจไม่นิยมใช้ความตึงตัวมาเกี่ยวข้อง

6. Automaticity

กล้ามเนื้อหัวใจและกล้ามเนื้อเรียบมีคุณสมบัติในการหดตัวหรือทำงานได้เองแม้ว่าจะถูกตัดออกมาจากร่างกาย ทั้งนี้ต้องน ากล้ามเนื้อไปไว้ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมหรือคล้ายกับในร่างกาย

 7. Rhythmicity

กล้ามเนื้อหัวใจและกล้ามเนื้อเรียบมีคุณสมบัติที่จะหดตัวได้เป็นจังหวะ (rhythm) ติดต่อกัน

8. Bioelectrogenesis

กล้ามเนื้อสามารถที่จะผลิตหรือสร้างไฟฟ้าได้

การทำงานของกล้ามเนื้อ

จะต้องอาศัยปัจจัยต่างๆ ได้แก่ 
1. แคลเซียมไอออน หากขาดแล้วจะเกิดอาการชัก 
2. พลังงาน  ได้จากกระบวนการสลายอาหารภายในเซลล์ 
3. Myoglobin ทำหน้าที่นำออกซิเจนให้กล้ามเนื้อ

            กระบวนการทำงานของกล้ามเนื้อจะเป็นแบบแอนตาโกนิซึม(Antagonistic muscle) เช่น

Biceps เป็นกล้ามเนื้อ Flexor อยู่บริเวณด้านในของต้นแขน และ Triceps เป็นกล้ามเนื้อ Extensor อยู่บริเวณด้านนอกของต้นแขน โดยมีกระบวนการดังต่อไปนี้

Biceps (Flexors) คลายตัว Triceps (Extensors) หดตัว»» แขนเหยียดออก

Biceps (Flexors) หดตัว Triceps (Extensors) คลายตัว»» แขนงอเข้า 

หน้าที่กล้ามเนื้อมนุษย์

1.      คงรูปร่างท่าทางของร่างการ (Maintain Body Posture) 
2.      ยึดข้อต่อไว้ด้วยกัน (Stabilize Joints) 
3.       ทำให้ร่างกายเคลื่อนไหว (Provide Movement) กล้ามเนื้อทำให้ให้เราเคลื่อนไหวในส่วนที่ต้องการได้ กิจกรรมทุกอย่างที่เราทำอยู่ทุกๆวันนี้เกิดขึ้นได้เพราะร่างกายเราสามารถเปลี่ยนเอาพลังงานที่ได้จากสารอาหารมาเป็นพลังงานกล (Mechanical Energy)
4.      รักษาระดับอุณหภูมิของร่างกาย (Maintain Body Temperature) โดยผลิตความร้อนออกมาตามที่ต้องการ

การรักษาระบบกล้ามเนื้อให้แข็งแรง

• 1. การออกกำลังกาย(Exercise)

-    Aerobics Exercise ช่วยทำให้ปอดและหัวใจแข็งแรง เช่น การเดิน วิ่งเหยาะๆ ขี่จักรยาน

-    Anaerobic Exercise จะช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรง และมีขนาดใหญ่ขึ้น เช่น การยกน้ำหนัก การวิ่งระยะสั้น

• 2. โภชนาการที่เหมาะสม

รับประทานอาหารที่มีประโยชน์

ที่มา

http://202.143.128.66/~lib/krupong/web1/muscle.htm

http://th.wikipedia.org/wiki/กล้ามเนื้อ

http://cdn.learners.in.th/assets/media/files/000/340/919/original_muscle_system.pdf?1308821625

http://www.trueplookpanya.com/true/knowledge_youtube.php?youtube_id=274

เสนอ อาจารย์จัตวา อรจุล

By ม.6/5 เลขที่ 12 14 15 22